Μόσχος, Ευρώπη

Με ένα κλικ σε κάθε λέξη του αρχαίου κειμένου ανοίγει, σε νέο παράθυρο, η αντίστοιχη σελίδα μορφολογικής ανάλυσης στην ψηφιακή βιβλιοθήκη Perseus.

Αρχαίο Κείμενο
Εὐρώπῃ ποτὲ Κύπρις ἐπὶ γλυκὺν ἧκεν ὄνειρον,
νυκτὸς ὅτε τρίτατον λάχος ἵσταται, ἐγγύθι δ̓ ἠώς,
ὕπνος ὅτε γλυκίων μέλιτος βλεφάροισιν ἐφίζων
λυσιμελὴς πεδάᾳ μαλακῷ κατὰ φάεα δεσμῷ,
εὖτε καὶ ἀτρεκέων ποιμαίνεται ἔθνος ὀνείρων·
τῆμος ὑπωροφίοισιν ἐνὶ κνώσσουσα δόμοισι
Φοίνικος θυγάτηρ ἔτι παρθένος Εὐρώπεια
ὠίσατ̓ ἠπείρους δοιὰς περὶ εἷο μάχεσθαι,
ἄσσιον ἀντιπέρην τε· φυὴν δ̓ ἔχον οἷα γυναῖκες.
τῶν δ̓ ἣ μὲν ξείνης μορφὴν ἔχεν, ἣ δ̓ ἄρ ἐῴκει
ἐνδαπίῃ, καὶ μᾶλλον ἑῆς περιίσχετο κούρης,
φάσκεν δ̓ ὥς μιν ἔτικτε καὶ ὡς ἀτίτηλέ μιν αὐτή.
ἡ δ̓ ἑτέρη κρατερῇσι βιωομένη παλάμῃσιν
εἴρυεν οὐκ ἀέκουσαν, ἐπεὶ φάτο μόρσιμον εἷο
ἐκ Διὸς αἰγιόχου γέρας ἔμμεναι Εὐρώπειαν.
ἣ δ̓ ἀπὸ μὲν στρωτῶν λεχέων θόρε δειμαίνουσα,
παλλομένη κραδίην· τὸ γὰρ ὡς ὕπαρ εἶδεν ὄνειρον.
ἑζομένη δ̓ ἐπὶ δηρὸν ἀκὴν ἔχεν, ἀμφοτέρας δὲ
εἰσέτι πεπταμένοισιν ἐν ὄμμασιν εἶχε γυναῖκας.
ὀψὲ δὲ δειμαλέην ἀνενείκατο παρθένον αὐδήν·
‘τίς μοι τοιάδε φάσματ̓ ἐπουρανίων προΐηλεν;
ποῖοί με στρωτῶν λεχέων ὕπερ ἐν θαλάμοισιν
ἡδὺ μάλ᾿ ἐγκνώσσουσαν ἀνεπτοίησαν ὄνειροι;
τίς δ̓ ἦν ἡ ξείνη, τὴν εἴσιδον ὑπνώουσα;
ὥς μ̓ ἔλαβε κραδίην κείνης πόθος, ὥς με καὶ αὐτή
ἀσπασίως ὑπέδεκτο καὶ ὡς σφετέρην ἴδε παῖδα·
ἀλλὰ μοι εἰς ἀγαθὸν μάκαρες κρήνειαν ὄνειρον.’
ὣς εἰποῦσ᾿ ἀνόρουσε, φίλας δ̓ ἐπεδίζεθ̓ ἑταίρας
ἥλικας οἰέτεας θυμήρεας εὐπατερείας,
τῇσιν ἀεὶ συνάθυρεν, ὅτ̓ ἐς χορὸν ἐντύνοιτο,
ἢ ὅτε φαιδρύνοιτο χρόα προχοῇσιν ἀναύρων,
ἢ ὁπότ̓ ἐκ λειμῶνος ἐΰπνοα λείρια ἀμέργοι.
αἳ δὲ οἱ αἶψα φάανθεν· ἔχον δ̓ ἐν χερσὶν ἑκάστη
ἀνθοδόκον τάλαρον· ποτὶ δὲ λειμῶνας ἔβαινον
ἀγχιάλους, ὅθι τ̓ αἰεὶν ὁμιλαδὸν ἠγερέθοντο
τερπόμεναι ῥοδέῃ τε φυῇ καὶ κύματος ἠχῇ.
αὐτὴ δὲ χρύσεον τάλαρον φέρεν Εὐρώπεια,
θηητόν, μέγα θαῦμα, μέγαν πόνον Ἡφαίστοιο,
ὃν Λιβύῃ πόρε δῶρον, ὅτ̓ ἐς λέχος Ἐννοσιγαίου
ἤϊεν· ἣ δὲ πόρεν περικαλλέϊ Τηλεφάσσῃ,
ἥτε οἱ αἵματος ἔσκεν· ἀνύμφῳ δ̓ Εὐρωπείῃ
μήτηρ Τηλεφάσσα περικλυτὸν ὤπασε δῶρον.
ἐν τῷ δαίδαλα πολλὰ τετεύχατο μαρμαίροντα.
ἐν μὲν ἔην χρυσοῖο τετυγμένη Ἰναχὶς Ἰώ,
εἰσέτι πόρτις ἐοῦσα, φυὴν δ̓ οὐκ εἶχε γυναιῆν·
φοιταλέη δὲ πόδεσσιν ἐφ̓ ἁλμυρὰ βαῖνε κέλευθα,
νηχομένῃ ἰκέλη· κυανῆ δ̓ ἐτέτυκτο θάλασσα.
δοιοὶ δ̓ ἕστασαν ὑψοῦ ἐπ̓ ὀφρύος αἰγιαλοῖο
φῶτες ἀολλήδην, θηεῦντο δὲ ποντοπόρον βοῦν.
ἐν δ̓ ἦν Ζεὺς Κρονίδης ἐπαφώμενος ἠρέμα χερσὶ
πόρτιος Ἰναχίης, τὴν δ̓ ἑπταπόρῳ παρὰ Νείλῳ
ἐκ βοὸς εὐκεράοιο πάλιν μεταμείβετο γυναῖκα.
ἀργύρεος μὲν ἔην Νείλου ῥόος, ἡ δ̓ ἄρα πόρτις
χαλκείη, χρυσοῦ δὲ τετυγμένος αὐτὸς ἔην Ζεύς.
ἀμφὶ δὲ δινήεντος ὑπὸ στεφάνην ταλαροῖο
Ἑρμείης ἤσκητο· πέλας δὲ οἱ ἐκτετάνυστο
Ἄργος ἀκοιμήτοισι κεκασμένος ὀφθαλμοῖσι.
τοῦ δὲ φοινήεντος ἀφ᾿ αἵματος ἐξανέτελλεν
ὄρνις ἀγαλλόμενος πτερύγων πολυανθέϊ χροιῇ,
ταρσὸν ἀναπλώσας ὡσεί τε τις ὠκύαλος νηῦς·
χρυσείου ταλαροῖο περίσκεπε χείλεα ταρσός.
τοῖος ἔην τάλαρος περικαλλέος Εὐρωπείης.
αἳ δ̓ ἐπεὶ οὖν λειμῶνας ἐς ἀνθεμόεντας ἵκανον,
ἄλλη ἐπ̓ ἀλλοίοισι τότ̓ ἄνθεσι θυμὸν ἔτερπον·
τῶν ἣ μὲν νάρκισσον ἐΰπνοον, ἣ δ̓ ὑάκινθον,
ἣ δ̓ ἴον, ἣ δ̓ ἕρπυλλον ἀπαίνυτο· πολλὰ δ̓ ἔραζε
λειμώνων ἐαροτρεφέων θαλέθεσκε πέτηλα.
αἳ δ̓ αὖτε ξανθοῖο κρόκου θυόεσσαν ἔθειραν
δρέπτον ἐριδμαίνουσαι, ἀτὰρ μεσσίστη ἄνασσα
ἀγλαΐην πυρσοῖο ῥόδου χείρεσσι λέγουσα,
οἷά περ ἐν Χαρίτεσσι διέπρεπεν Ἀφρογένεια.
οὐ μὴν δηρὸν ἔμελλεν ἐπ̓ ἄνθεσι θυμὸν ἰαίνειν,
οὐδ̓ ἄρα παρθενίην μίτρην ἄχραντον ἔρυσθαι·
ἦ γὰρ δὴ Κρονίδης ὥς μιν φράσαθ̓, ὡς ἐόλητο
θυμὸν ἀνωίστοισιν ὑποδμηθεὶς βελέεσσι
Κύπριδος, ἣ μούνη δύναται καὶ Ζῆνα δαμάσσαι.
δὴ γὰρ ἀλευόμενός τε χόλον ζηλήμονος Ἥρης
παρθενικῆς τ̓ ἐθέλων ἀταλὸν νόον ἐξαπατῆσαι
κρύψε θεὸν καὶ τρέψε δέμας καὶ γείνετο ταῦρος,
οὐχ οἷος σταθμοῖς ἐνιφέρβεται, οὐδὲ μὲν οἷος
ὦλκα διατμήγει σύρων εὐκαμπὲς ἄροτρον,
οὐδ̓ οἷος ποίμνης ἐπιβόσκεται, οὐδὲ μὲν οἷος
ὅστις ὑποδμηθεὶς ἐρύει πολύφορτον ἀπήνην.
τοῦ δὴ τοι τὸ μὲν ἄλλο δέμας ξανθόχροον ἔσκε,
κύκλος δ̓ ἀργύφεος μέσσῳ μάρμαιρε μετώπῳ,
ὄσσε δ̓ ὑπογλαύσσεσκε καὶ ἵμερον ἀστράπτεσκεν.
ἶσά τ̓ ἐπ̓ ἀλλήλοισι κέρα ἀνέτελλε καρήνου
ἄντυγος ἡμιτόμου κεραῆς ἅτε κύκλα σελήνης.
ἤλυθε δ̓ ἐς λειμῶνα καὶ οὐκ ἐφόβησε φαανθεὶς
παρθενικάς, πάσῃσι δ̓ ἔρως γένετ̓ ἐγγὺς ἱκέσθαι
ψαῦσαι θ̓ ἱμερτοῖο βοός· τοῦ δ̓ ἄμβροτος ὀδμή
τηλόθι καὶ λειμῶνος ἐκαίνυτο λαρὸν ἀϋτμήν.
στῆ δὲ ποδῶν προπάροιθεν ἀμύμονος Εὐρωπείης,
καί οἱ λιχμάζεσκε δέρην, κατέθελγε δὲ κούρην.
ἣ δὲ μιν ἀμφαφάασκε καὶ ἠρέμα χείρεσιν ἀφρὸν
πολλὸν ἀπὸ στομάτων ἀπομόργνυτο, καὶ κύσε ταῦρον.
αὐτὰρ ὃ μειλίχιον μυκήσατο· φαῖό κεν αὐλοῦ
Μυγδονίου γλυκὺν ἦχον ἀνηπύοντος ἀκούειν.
ὤκλασε δὲ πρὸ ποδοῖιν, ἐδέρκετο δ̓ Εὐρώπειαν
αὐχέν᾿ ἐπιστρέψας, καί οἱ πλατὺ δείκνυε νῶτον.
ἣ δὲ βαθυπλοκάμοισι μετέννεπε παρθενικῇσι·
‘δεῦθ̓ ἑτάραι φίλιαι καὶ ὁμήλικες, ὄφῤ ἐπὶ τῷδε
ἑζόμεναι ταύρῳ τερπώμεθα· δὴ γὰρ ἁπάσας
νῶτον ὑποστορέσας ἀναδέξεται, οἷά τ̓ ἐνηὴς
πρηΰς τ̓ εἰσιδέειν καὶ μείλιχος· οὐδέ τι ταύροις
ἄλλοισιν προσέοικε· νόος δὲ οἱ ἠΰτε φωτὸς
αἴσιμος ἀμφιθέει, μούνης δ̓ ἐπιδεύεται αὐδῆς.’
ὣς φαμένη νώτοισιν ἐφίζανε μειδιόωσα,
αἱ δ̓ ἄλλαι μέλλεσκον· ἄφαρ δ̓ ἀνεπήλατο ταῦρος,
ἣν θέλεν ἁρπάξας· ὠκὺς δ̓ ἐπὶ πόντον ἵκανεν.
ἣ δὲ μεταστρεφθεῖσα φίλας καλέεσκεν ἑταίρας
χεῖρας ὀρεγνυμένη, ταὶ δ̓ οὐκ ἐδύναντο κιχάνειν.
ἀκτάων δ̓ ἐπιβὰς πρόσσω θέεν ἠΰτε δελφίς
χηλαῖς ἀβρεκτοῖσιν ἐπ̓ εὐρέα κύματα βαίνων.
ἣ δὲ τότ̓ ἐρχομένοιο γαληνιάασκε θάλασσα,
κήτεα δ̓ ἀμφὶς ἄταλλε Διὸς προπάροιθε ποδοῖιν,
γηθόσυνος δ̓ ὑπὲρ οἶδμα κυβίστεε βυσσόθεν δελφίς·
Νηρεΐδες δ̓ ἀνέδυσαν ὑπὲξ ἁλός, αἳ δ̓ ἄρα πᾶσαι
κητείοις νώτοισιν ἐφήμεναι ἐστιχόωντο.
καὶ δ̓ αὐτὸς βαρύδουπος ὑπείραλος Ἐννοσίγαιος
κῦμα κατιθύνων ἁλίης ἠγεῖτο κελεύθου
αὐτοκασιγνήτῳ· τοὶ δ̓ ἀμφὶ μιν ἠγερέθοντο
Τρίτονες, πόντοιο βαρύθροοι αὐλητῆρες,
κόχλοισιν ταναοῖς γάμιον μέλος ἠπύοντες.
ἣ δ̓ ἄρ ἐφεζομένη Ζηνὸς βοέοις ἐπὶ νώτοις
τῇ μὲν ἔχεν ταύρου δολιχὸν κέρας, ἐν χερὶ δ̓ ἄλλῃ
εἴρυε πορφυρέην κολποῦ πτύχα, ὄφρα κε μή μιν
δεύοι ἐφελκόμενον πολιῆς ἁλὸς ἄσπετον ὕδωρ.
κολπώθη δ̓ ὤμοισι πέπλος βαθὺς Εὐρωπείης,
ἱστίον οἷά τε νηός· ἐλαφρίζεσκε δὲ κούρην.
ἣ δ̓ ὅτε δὴ γαίης ἀπὸ πατρίδος ἦεν ἄνευθεν,
φαίνετο δ̓ οὔτ̓ ἀκτή τις ἁλίρροθος οὔτ̓ ὄρος αἰπύ,
ἀλλ̓ ἀὴρ μὲν ἄνωθεν, ἔνερθε δὲ πόντος ἀπείρων,
ἀμφί ἑ παπτήνασα τόσην ἀνενείκατο φωνήν·
‘πῇ με φέρεις θεόταυρε; τίς ἔπλεο; πῶς δὲ κέλευθα
ἀργαλὰ εἰλιπόδεσσι διέρχεαι, οὐδὲ θάλασσαν
δειμαίνεις; νηυσὶν γὰρ ἐπίδρομός ἐστι θάλασσα
ὠκυάλοις, ταῦροι δ̓ ἁλίην τρομέουσιν ἀταρπόν.
ποῖόν τοι ποτὸν ἡδύ; τίς ἐξ ἁλὸς ἔσσετ̓ ἐδωδή;
ἦ ἄρα τις θεός ἐσσι· θεοῖς γὰρ ἐπεοικότα ῥέζεις.
οὔθ̓ ἅλιοι δελφῖνες ἐπὶ χθονὸς οὔτε τι ταῦροι
ἐν πόντῳ στιχόωσι, σὺ δὲ χθόνα καὶ κατὰ πόντον
ἄτρομος ἀΐσσεις, χηλαὶ δέ τοί εἰσιν ἐρετμά.
ἦ τάχα καὶ γλαυκῆς ὑπὲρ ἠέρος ὕψος ἀερθεὶς
εἴκελος αἰψηροῖσι πετήσεαι οἰωνοῖσιν.
ὤμοι ἐγὼ μέγα δή τι δυσάμμορος, ἥ ῥά τε δῶμα
πατρὸς ἀποπρολιποῦσα καὶ ἑσπομένη βοΐ τῷδε
ξείνην ναυτιλίην ἐφέπω καὶ πλάζομαι οἴη.
ἀλλὰ σύ μοι μεδέων πολιῆς ἁλὸς Ἐννοσίγαιε
ἵλαος ἀντιάσειας, ὃν ἔλπομαι εἰσοράασθαι
τόνδε κατιθύνοντα πόρον προκέλευθον ἐμεῖο·
οὐκ ἀθεεὶ γὰρ ταῦτα διέρχομαι ὑγρὰ κέλευθα.’
ὣς φάτο· τὴν δ̓ ὧδε προσεφώνεεν ἠύκερως βοῦς·
‘θάρσει παρθενική, μὴ δείδιθι πόντιον οἶδμα·
αὐτός τοι Ζεύς εἰμι, κεἰ ἐγγύθεν εἴδομαι εἶναι
ταῦρος· ἐπεὶ δύναμαί γε φανήμεναι ὅττι θέλοιμι.
σὸς δὲ πόθος μ̓ ἀνέηκε τόσην ἅλα μετρήσασθαι
ταύρῳ ἐειδόμενον· Κρήτη δέ σε δέξεται ἤδη,
ἥ μ̓ ἔθρεψε καὶ αὐτόν, ὅπῃ νυμφήϊα σεῖο
ἔσσεται· ἐξ ἐμέθεν δὲ κλυτοὺς φιτύσεαι υἷας,
οἵ σκηπτοῦχοι ἄνακτες ἐπὶ χθονίοισιν ἔσονται.’
ὣς φάτο· καὶ τετέλεστο τά περ φάτο. φαίνετο μὲν δὴ
Κρήτη, Ζεὺς δὲ πάλιν σφετέρην ἀνελάζετο μορφήν,
λῦσε δὲ οἱ μίτρην, καί οἱ λέχος ἔντυον Ὥραι.
ἡ δὲ πάρος κούρη Ζηνὸς γένετ̓ αὐτίκα νύμφη,
καὶ Κρονίδῃ τέκνα τίκτε καὶ αὐτίκα γίνετο μήτηρ.
Μετάφραση
Γλυκόνειρο στην όμορφην Ευρώπ᾽ η Αφροδίτη
της έστειλε την κονταυγή, της νύκτας ώρα τρίτη,
ώρα, που ο ύπνος, καθιστός στα μάτια, γλυκύς μέλι,
δένει τα βλέφαρ᾽ απαλά και λύνει τ᾽ άλλα μέλη,
που το κοπάδι των σωστών ξεχύνεται ονειράτων.
Μες στα παλάτια τα ψηλά βαθιά σαν εκοιμάτον
παρθενική του Φοίνικος ακόμη κόρη, η Ευρώπη,
της φάνηκε πως μάχονται για λόγου της δυο τόποι,
η Ασία κι η πέρα Στερεά με γυναικίσια κάλλη.
Η μια με ξένην έμοιαζε, με χωριανήν η άλλη
και σαν δικήν της πιο σφικτά βαστούσε την παρθένα
κι έλεγε αυτή την γέννησε, την έχει αναθρεμμένα.
Κι η άλλη, χεροδύναμη, κρατεί και δεν αφήνει
την κόρην όχι αθέλητα κι ελάλει πως εκείνη
από τον Δία τυχερό την κόρη ήτο να πάρει.
Μεμιάς αυτή από το στρωτό πετάχθηκε κλινάρι
με καρδιοχτύπι· τ᾽ όνειρο για ξύπνον εθαρρούσε·
και κάθισε και κάμποσην ώρα σιωπή κρατούσε·
τες δυο γυναίκες στα δειλά τα μάτια της εθώρει
ωσότου αργά περίτρομη φωνήν έβγαλ᾽ η κόρη.
«Ποιός μού προβόδισε θεός φαντάσματα μπροστά μου;
Ποιό μ᾽ αποξύπνησ᾽ όνειρον από τα στρώματά μου,
καθώς επλάγιαζα γλυκά γλυκά στην ανδρομίδα;
Κι εκείνη η ξένη να ᾽ταν ποιά, που μες στον ύπνο μου είδα
που την αγάπησα μεμιάς και στην καρδιά την νοιώθω
κι εκείνη μ᾽ είχε σαν παιδί, μ᾽ αγκάλιαζε με πόθο;
Μόν᾽ ας το βγάλουν εις καλό τ᾽ όνειρο τούτο οι άγιοι.»
Αυτά ειπε και σηκώθηκε, τες φίλες νά βρει πάγει
συντρόφισσες, συνήλικες, που εγκαρδιακές της ήτον
που ᾽παιζε πάντοτε μαζί και χόρευε μαζί των
ή το κορμί της έλουζε μες στες πηγές ομάδι
ή μυροβόλα σύναζε λειριά από το λιβάδι.
Νά σου κι εκείνες καθεμιά μ᾽ ένα πανέρι θάμα
για λούλουδα· και ξεκινούν προς τ᾽ ακρογιάλι αντάμα,
που πάντοτε συνάζονταν κι ευρίσκαν την χαρά των
στην ευωδιά των λουλουδιών, στον φλοίσβο των κυμάτων.
Η Ευρώπη εκράταε ένα χρυσό χιλιόπλουμο ταλάρι
που το ᾽χε κάμει ο Ήφαιστος και δώρο το ᾽χε πάρει
της Αφρικής σαν έπαιρνε τον Ποσειδώνα ταίρι
κι εκείνη το ᾽χε της γλυκιάς της Τηλεφάσσας φέρει,
γιατί έπεφτε συγγένισσα· κι εκείνη στην Ευρώπη,
τ᾽ ανύπανδρο κοράσι της, το χάρισε κατόπι.
Μέσα του ξόμπλια περισσά λαμποκοπούσαν πέρα
μέσα χρυσή ήτον η Ιώ, του Ινάχου η θυγατέρα·
ακόμη δάμαλ᾽ ήτονε, δε έμοιαζε κοράσι
κι εμάχετον τους αλμυρούς τους δρόμους να περάσει
λες κι εκολύμπα· η θάλασσα γαλάζια ήτον παρέκει·
και από τον όχθο του γιαλού, τον ένα και άλλο, στέκει
κόσμος και κόσμος και θωρεί του πόντου το δαμάλι·
μέσα ο Κρονίδης την Ιώ, το βόιδι, αγάλι αγάλι
χαδεύει με την χέρα του και πλάγι στο ποτάμι
την έχει πια από δάμαλη γυναίκα ξανακάμει.
Ο Νείλος ήτον αργυρός και χάλκινο το βόδι,
κι είχε τον Δία ολόχρυσον από κορφήν ώς πόδι·
και κάτω από του στρογγυλού ταλάρου την στεφάνη
ο Ερμής κι ύστερ᾽ απλωτός ο Άργος κοντοφθάνει
με τ᾽ ανοικτά τα μάτια του, τ᾽ ακοίμητό του βλέμμα,
και δίπλα από το πορφυρόν εκείνου πετούσ᾽ αίμα
καμαρωτό για των πτερών τα χρώματα παγόνι
που την ουρά του σαν ταχύ καράβι ανασηκώνει
και περισκέπει το χρυσό του πανεριού γυλάρι.
Αυτό ητον της πεντάμορφης Ευρώπης το ταλάρι.
Και αφού πια κείνες έφθασαν στ᾽ ανθόσπαρτο ακρογιάλι
η μια με το ᾽να λούλουδο, με τ᾽ άλλο έπαιζε η άλλη·
τούτη με νάρκισσο γλυκό, με υάκινθο εκείνη
τα γιούλια αυτή κατάκοβε κι άλλη το μερσίνι·
κι ανθίζαν πέταλα πολλά μες στα λιβάδια ακόμη·
άλλες του κρόκου του ξανθού την μυρισμένη κόμη
με χίλιες φωνές έκοβαν· μόν᾽ η βασιλοπούλα,
που ᾽δρεπε ρόδ᾽ ακράνοιχτα, πυρρά με την δροσούλα,
σαν Αφροδίτη φάνταζε στην μέση των Χαρίτων.
Όμως να παίζει τυχερό πολύν καιρό δεν ήτον
με τα λουλούδια κορασιά, παρθένα με την ζώνη,
γιατί ο Κρονίδης την θωρεί κι ο νους του πελαγώνει·
τα βέλη τον εδάμασαν μεμιάς της Αφροδίτης
που και τον Δία να νικά κατέχει μοναχή της.
Μια από της Ήρας την ζηλειά να λείψει και τα μίση
και μια τον άπρακτο τον νου της κόρης ν᾽ απατήσει,
τον θεόν έκρυψ᾽ άλλαξε κορμί και βους εφάνη,
ταύρος, μόν᾽ όχι σαν αυτούς που τρέφονται στην στάνη·
ούτε σαν κείνον που αυλακιές ανοίγει ζυγομάχος,
ούτε σαν όποιο βόσκεται σε μια κοπή μονάχος,
ουδέ σαν κείνον, που τραβά πολύφορτον αμάξι·
τούτου ξανθό όλο το κορμί, πάγει χρυσό να μοιάξει
και μόνο έν᾽ αργυρόκυκλο στο μέτωπο είχ᾽ επάνω·
τα μάτια του γαλάνιζαν και πόθο αστράφταν πλάνο.
Κι ίσα δυο κέρατα ζυγά πετούσαν ένα κι ένα,
καθώς του μισοφέγγαρου τα κύκλα αναστραμμένα.
Στ᾽ ανθολιβάδ᾽ ήρθε χωρίς τες κόρες να ξιπάσει·
και όλες τες έπιασε καημός κοντά του για να πάσι
να ᾽γγίξουν τ᾽ ομορφόβοδο, που με την ευωδιά του
περνούσε και του λιβαδιού τ᾽ ακριβολούλουδά του.
Και στην Ευρώπη στάθη εμπρός την μυριοπαινεμένη
την έγλειφε την κορασιά και την εξετρελαίνει·
και κείνη τον εχάδευε, του σφόγγιζε το στόμα
με τα χεράκια και φιλί στον ταύρο δίνει ακόμα.
Και κείνος γλυκομούγγρισε — τί τρόπ᾽ ο ερωτιάρης!
Ήχος αυλού πως μελωδεί γλυκά στ᾽ αυτί σου εθάρρεις.
Γονάτισε στα πόδια της, στραμμένος την εθώρει
κατάματα και ολὄδειχνε την πλάτη του στην κόρη·
και κείνη λέει των κορασιών με τες βαθιές πλεξούδες.
«Ελάτε, φιλενάδες μου, ζυγώστε, κοπελούδες,
στον ταύρο να καθίσομε, να παίξομε κομμάτι·
όλες σηκώνει μια ομορφιά να μας δεχθεί στην πλάτη,
κοιτάτε τόσο είν᾽ ήμερος και τόσο πράος, όπου
δεν μοιάζει ταύρου κανενός κι έχει τον νου ανθρώπου·
τον ίδιο και απαράλλακτο· μόνο μιλιά δεν θα ᾽χει».
Είπε, και χαμογελαστή στην πλάτη του ανεβαίνει·
έτοιμες κι οι άλλες, μα έξαφνα δίνει έναν πήδο ο ταύρος·
άρπαξε κείνη που ήθελε και προς το πέλαο τρέχει.
Η Ευρώπη προς τις φίλες της γυρνάει, τα χέρια απλώνει
και τις καλεί, μα δεν μπορούν εκείνες να τη φτάσουν.
Ο ταύρος πέρ᾽ απ᾽ την αχτή προβαίνει σα δελφίνι
και μ᾽ άβρεχτες βαδίζει οπλές στην άπλα των κυμάτων.
Στο πέρασμά του η θάλασσα γαλήνευε, τα κήτη
μπροστά στου Δία χορεύανε το διάβα, το δελφίνι
πάνω απ᾽ το κύμα, απ᾽ το βυθό, χαρά γεμάτο εσκίρτα.
Κι απ᾽ το νερό προβάλλοντας, στα κήτη καβαλούσαν
και την πομπή συνόδευαν οι κόρες του Νηρέα.
Απάνω από το πέλαγο, το κύμα κυβερνώντας,
το θαλασσόδρομο έδειχνε στον αδερφό του ο ίδιος
ο Κοσμοσείστης, βροντερός· και μαζεμένοι γύρω
οι Τρίτωνες, θαλασσινοί βαρύηχοι σαλπιχτάδες,
τραγούδι γάμου λέγανε με τις μακριές κοχύλες.
Κι απάνω στη βοϊδόραχη του Δία καβάλα η κόρη
με το ένα χέρι το μακρύ κρατούσε κέρατό του,
το πορφυρό της φόρεμα ανασήκωνε με τ᾽ άλλο,
για να μη σέρνεται κι ο αφρός της θάλασσας το βρέχει.
Και φούσκωσε στους ώμους της πάνω ο πλατύς της πέπλος
σαν άρμενο και πιο λαφρύ τής έκανε το βάρος.
Και σαν ξεμάκρυνε απ᾽ τη γη την πατρική της και ούτε
βουερό ακρογιάλι ούτε ψηλό βουνό φαινόταν, μόνο
πάνω ουρανός, και κάτωθε θάλασσα δίχως άκρη,
έριξε η κόρη ολόγυρα τα βλέμματά της και είπε:
«Αχ, πού με πας, ταύρε θεϊκέ; Ποιός είσαι; Πώς διαβαίνεις
δρόμους που στριφτοπόδικα δεν τους περνούνε βόδια;
Δε σκιάζεσαι τη θάλασσα; Οι υγροί της δρόμοι κάνουν
για τα καράβια τα γοργά, μα οι ταύροι τούς φοβούνται.
Και πού θα βρεις γλυκό νερό και τί τροφή απ᾽ το κύμα;
Το δίχως άλλο εισαι θεός· θεϊκά ᾽ναι αυτά που κάνεις.
Δεν περπατούνε στη στεριά δελφίνια, κι ούτε ταύροι
στο πέλαγο, μα ατρόμητος εσύ πηδάς και τρέχεις
στο πέλαγο και στη στεριά· κι είναι κουπιά οι οπλές σου.
Έτσι που πας, και στο γλαυκό, θαρρώ, ουρανό θ᾽ ανέβεις
και θα πετάς εκεί ψηλά σαν τα γοργόφτερα όρνια.
Δυστυχισμένη που είμαι, αλί! Το πατρικό μου σπίτι
παράτησα κι ακλούθησα το βόδι αυτό, και μόνη
γυρίζω εγώ αρμενίζοντας σε αλλόκοτο ταξίδι.
Μα εσύ, της αφροθάλασσας αφέντη Κοσμοσείστη,
δείξου σ᾽ εμέ καλόβουλος· μου κάζεται σα να ᾽σαι
μπροστά μου, σα να κυβερνάς το αρμένισμά μου. Δίχως
θεϊκιά βουλή δεν ακλουθώ το δρόμο του πελάγου».
Έτσι είπε, κι ο ωριοκέρικος απηλογήθη ταύρος:
«Θάρρος, καλή, της θάλασσας μη σκιάζεσαι το κύμα.
Ο Δίας ο ίδιος είμ᾽ εγώ, κι ας έχω αυτή την όψη·
μπορώ και παίρνω όποιαν ειδή θελήσω. Ο έρωτάς σου
με ταύρου μ᾽ έσπρωξε μορφή να κάμω τόσο δρόμο
στη θάλασσα· και τώρα εσέ θα σε δεχτεί πια η Κρήτη·
κι εμένα αυτή μ᾽ ανάθρεψε· θα γίνει η νυφικιά σου
κλίνη, και δοξασμένων γιων μητέρα θα σε κάμω,
που βασιλιάδες θα σταθούν με σκήπτρο αυτοί στον κόσμο».
Είπε, κι όσα είπε γίνηκαν. Φάνηκε κιόλα η Κρήτη.
Και πήρε την αληθινή μορφή του ο Δίας· της λύνει
τη ζώνη, και τους στρώνουνε του γάμου κλίνη οι Ώρες·
παρθένα ώς τότε, γίνηκε του Δία γυναίκα, κι όταν
ήρθε ο καιρός, μάνα παιδιών από το γιο του Κρόνου.

Αρχαίο κείμενο: Moschus, The Greek Bucolic Poets. Ed. J. M. Edmonds. William Heinemann; G. P. Putnam's Sons. London; New York, 1919.
Μετάφραση: Σίμος Μενάρδος, Στέφανος. Αθήνα: Ι. Ν. Σιδέρης, 1924.